การพัฒนาแหล่งเรียนรู้
โครงการ ศูนย์ความรู้กินได้ เป็นโครงการความร่วมมือระหว่างสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ สบร. และกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อพัฒนาห้องสมุดประชาชนในสังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการ ศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) ให้เป็นแหล่งเรียนรู้รูปแบบใหม่ ภายใต้แนวคิด “ศูนย์ความรู้กินได้”
ซึ่งจะเพิ่มเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาสินค้าและบริการของท้องถิ่น การรวบรวมองค์ความรู้ดั้งเดิมของท้องถิ่นรวมทั้งจัดการกิจกรรมภายในห้องสมุด
เพื่อกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ และความสนใจ ในการเรียนรู้ของชุมชน โดยดำเนินงานที่ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุบลราชธานีเป็นต้นแบบ
โครงการศูนย์ความรู้กินได้ เป็นโครงการด้านการบริหารจัดการความรู้ที่ถูกตั้งขึ้นบนพื้นฐานความเชื่อที่ว่าประเทศไทยมี สินทรัพย์ด้านทรัพยากรธรรมชาติ, ทรัพยากรมนุษย์ และวัฒนธรรมที่สมบูรณ์ไม่แพ้ชาติใดในโลก หากแต่ที่ผ่านมายังไม่ได้มีการนำกระบวนการบริหารจัดการความรู้ที่ทันสมัยและ เป็นระบบมาปรับใช้เพื่อเชื่อมต่อและพัฒนาองค์ความรู้จากสินทรัพย์ดังกล่าว ให้กับประชาชนในพื้นที่เพื่อให้ สามารถปรับตัวได้เท่าทันกับความเปลี่ยนแปลงของโลก ตลอดจนนำเสนอวิธีการหรือ แนวคิดใหม่ๆ ของการผลิตสินค้าและบริการคุณภาพที่สามารถตอบสนองความต้องการ ของกลุ่มลูกค้าใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นทั้งในประเทศและต่างประเทศปัญหาพื้นฐานของสินค้าและ บริการในส่วนภูมิภาค คือการขาดมาตรฐานด้านคุณภาพและความหลากหลาย อันนำไปสู่การแข่งขันด้านราคา เพราะผู้ประกอบการไม่สามารถสร้างความแตกต่างที่เหนือกว่าให้กับตัวสินค้าและบริการของตนได้
ดังนั้นก่อนที่จะก้าวไปสู่การพัฒนาสินค้าและบริการด้วยการเติมความคิดสร้างสรรค์และการออกแบบอย่างที่หลายประเทศทำกัน เราจำเป็นต้องทำให้เกิดการ ยกระดับสินค้าและบริการ โดยการสร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงคุณภาพของการผลิต พร้อมๆ กับเพิ่มความหลากหลายให้กับสินค้าและบริการเหล่านั้นให้ได้เสียก่อน เพราะหากคุณภาพสินค้ายังไม่ดี หรือขาดความหลากหลาย เนื่องจากแต่ละหมู่บ้านต่างก็ผลิตสินค้าเหมือนๆ กันหมดการต่อยอด และพัฒนาด้วยความคิดสร้างสรรค์และออกแบบจะทำได้ยาก เพื่อทำให้การสร้างกระบวนการเปลี่ยนแปลงเชิงคุณภาพของการผลิตสินค้าและ บริการเกิดขึ้นได้จริง ปัจจัยที่จำเป็นก็คือ การเติมข้อมูลและความรู้ใหม่ๆ ให้กับผู้ประกอบการ โดยใช้การบริหารจัดการความรู้เชิงรุก กอปรกับการดำเนิน กิจกรรมที่ส่งเสริมความรู้ และการทำงานร่วมกับเครือข่ายในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เพื่อ ทำให้การใช้ “ความรู้” เป็น “ทุน” ในการทำมาหากิน นอกเหนือจากทุนทางด้านการเงิน กลายเป็นวัฒนธรรมในการประกอบอาชีพที่ยั่งยืนของประชาชน
ศูนย์ความรู้กินได้ ไม่ใช่ ห้องสมุดทั่วไป
แหล่งเรียนรู้ด้านการทำมาหากินอย่างเป็นรูปธรรม โดยเพิ่มเติม บทบาทในการนำเสนอแนวคิดใหม่ๆ เพื่อการทำมาหากิน ที่อาศัยการวิเคราะห์ข้อมูลจุดแข็งของพื้นที่ (ทรัพยากรธรรมชาติ+ วัฒนธรรม+ทักษะประชากร+เทคโนโลยีที่เหมาะสม บนแนวคิด Value Creation ) กับข้อมูลแนวโน้มความ ต้องการของกำลังซื้อคุณภาพ เพื่อกระตุ้นให้เกิดการยกระดับคุณภาพของสินค้า และบริการจากการผลิตและการบริการทั่วไปไปเป็นการผลิตและการบริการที่ตอบสนองกับความต้องการของกลุ่มผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อที่ให้ความสำคัญกับปัจจัยด้านคุณภาพเป็นอันดับต้นๆ ทั้งนี้ กลุ่มผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อนี้จะต้องเป็นกลุ่มผู้บริโภค เฉพาะที่มีจำนวน มากพอที่จะทำให้เกิดความเป็นไปได้ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ภายในพื้นที่ รวมทั้งมีความเป็นไปได้ในการสร้างโอกาสที่จะขยายการผลิต/ส่งออกสินค้าและ บริการไปสู่ลูกค้าประเภทเดียวกันในระดับประเทศและระดับสากล ตัวอย่างเช่น กลุ่มประชากรผู้สูงอายุ กลุ่มผู้รักสุขภาพ กลุ่มผู้สนใจการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยนำเสนอความรู้ และแนวคิดใหม่ๆ เหล่านี้ผ่านการจัดกิจกรรมหลายรูปแบบ เช่น นิทรรศการ เสวนา หรือสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เป็นต้น
เป็นต้นแบบในการบริหารจัดการความรู้เพื่อนำองค์ความรู้ไป เป็นทุนในการ สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจอย่างเป็นรูปธรรม ดังนั้นโครงการฯ ต้องมีการทำงานในรูปแบบของการขับเคลื่อนด้วยกระบวนการ (process-driven) ที่ชัดเจนเพื่อให้สามารถเกิดการ “ทำซ้ำ” กระบวนการเหล่านี้ในพื้นที่อื่นๆ ต่อไปได้อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ยังคงตอบสนองภารกิจของ กศน.อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ พร้อมกับการเพิ่มเติมสื่อ ความรู้และกิจกรรมความรู้ด้านการส่งเสริมการอ่าน และการเรียนรู้ตามอัธยาศัยในเชิงคุณภาพและปริมาณ
ข้อมูลเพิ่มเติม : kindaiproject
