“ผมคิดว่ายุ้งข้าว หรือเล้าข้าวของชาวอีสาน ที่เปรียบเสมือนเป็นอู่ข้าวอู่น้ำ คือ แหล่งรวบรวมศิลปะหัตถกรรม  รวมถึงวัฒนธรรมแทบจะทุกด้านของชาวอีสาน ข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ อันเกี่ยวกับอาชีพกสิกรรม ที่ถูกแขวนเก็บไว้ในยุ้งข้าวทุกครัวเรือน สื่อถึงภูมิปัญญาของชาวอีสานที่ฉลาดหลักแหลม และมีความสมถะอย่างน่าชื่นชม”

 

 

 

 

 

การเปิดตัว “เล้าข้าว” ในมหาวิทยาลัยขอนแก่นในขณะนั้นได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางในสังคมมหาวิทยาลัย ทำให้ช่วงเวลากว่า 5 ปี ในการเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยและการเป็นนักวิจัยอิสระนับว่าคุ้มค่าที่สุด ซึ่งเขายังได้กล่าวด้วยความปราบปลื้มใจอีกว่า

“ด้วยความที่คนอีสาน เป็นคนมีน้าใจโอบอ้อมอารี และมีนิสัยสนุกสนานร่าเริง ทำให้ข้าวของเครื่องใช้ของชาวอีสานเต็มไปด้วยเอกลักษณ์ที่น่าหลงใหล เราจึงมุ่งที่จะนาเสนอความมีน้ำใจ และความสดใสร่าเริงของพวกเขานี้ ให้โดดเด่นน่าสนใจด้วยการออกแบบกราฟฟิกดีไซน์ให้มีความร่วมสมัยนั่นเอง”

 

จุดเริ่มต้นของคอนเซปต์ “ร้านระหว่าง (  ) ทาง” เกิดขึ้นเพราะความจำเป็นที่คุณอุดมรัตน์ต้องติดตามภรรยา ซึ่งเวลาต่อมาได้ดำรงตำแหน่งเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ทำให้เขาต้องย้ายตามภรรยามาอยู่ที่จังหวัดอุบลราชธานี ดังนั้น ร้าน”ระหว่าง ( ) ทาง” จึงถือกำเนิดขึ้น ซึ่งเขาได้กล่าวถึงการคิดคอนเซปต์ว่า “แนวคิดในช่วงแรกของร้าน ‘ระหว่างทาง’ นี้ ยังไม่ถึงกับลงตัว เพราะที่ผมวางไว้ตั้งแต่แรกก็คือ อยากเปิดร้านขายของที่ระลึก เนื่องจากผมและภรรยาชอบเดินทางท่องเที่ยวอยู่เสมอ แต่ด้วยความที่มีทุนด้านศิลปวัฒนธรรมอยู่ในตัวอยู่แล้ว สินค้าที่ระลึกจึงกลายเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลายรูปแบบที่คงความเป็นเอกลักษณ์ทางศิลปวัฒนธรรมของชาวอีสานเรา จึงทำให้คอนเซปต์ร้านจำหน่ายของที่ระลึกอย่างร้าน ‘ระหว่าง ( ) ทาง’ นี้เกิดขึ้น”

 

สินค้าในร้าน “ระหว่าง ( ) ทาง” ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้า กระเป๋า รองเท้า และของที่ระลึกอื่นๆ หลากหลายสไตล์ ไม่ว่าจะเป็นสไตล์วัยรุ่นที่กำลังได้รับความนิยม สไตล์ญี่ปุ่น หรือเกาหลี ล้วนแล้วแต่เป็นวัสดุที่แพร่หลายและนิยมใช้กันในท้องถิ่น อีกทั้งผ้าที่ใช้ในการทอยังเป็นผ้าฝ้าย ผ้าไหม หรือผ้าขิด การย้อมสีผ้าทอต่างๆ ซึ่งถือว่าเป็นศิลปวัฒนธรรมในตัวของชนชาวอีสานเอง และถือเป็นเอกลักษณ์ที่ล้ำค่าของภาคอีสานอีกด้วย

พื้นที่ในการนำศิลปวัฒนธรรมอีสานมาเป็นแนวคิดในการออกแบบทั้งในเรื่องของกราฟฟิกดีไซน์ในเรื่องของโปรดักส์นั้นยังไม่เป็นที่น่าสนใจเท่าที่ควร สิ่งแรกที่คุณอุดมรัตน์นำมาใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ ก็คือ ภาษาอีสานที่เป็นสรรพนามในการใช้เรียกชื่อคน ที่ผู้เรียกมักเป็นผู้หลักผู้ใหญ่ที่เกิดความรู้สึกเอ็นดูและหวงแหน อาทิเช่นคำว่า บักหำ, อีหล่า, ผู้บ่าว, ผู้สาว, ฮักแพง, คึดฮอด โดยนำมาใช้ในการออกแบบทั้งโปสการ์ดและสกรีนลงบนเสื้อยืด อีกทั้งยังมีภาพประกอบอย่างตัวการ์ตูนน่ารักที่สื่อความหมายได้อย่างลึกซึ้งและบ่งบอกถึงความชัดเจนของศิลปวัฒนธรรมอีสานเหล่านี้ด้วย

 

“แม้ในช่วงปีแรก สินค้าของที่ระลึกของเรายังไม่ติดตลาดเท่าที่ควร เพราะลูกค้ายังมีความเขินอายที่จะใส่อยู่ แต่เรายังคงยึดมั่นในคอนเซปต์เดิมของเรา เพราะเราอยากจะเป็นต้นแบบ และสร้างพื้นที่ให้แก่ผลิตภัณฑ์ของเรา”

นอกจากนี้ คุณอุดมรัตน์ยังได้นำผ้าฝ้ายทอในอดีตที่ชาวอีสานนำมาย้อมด้วยสีธรรมชาติ มาพัฒนาออกแบบดีไซน์ให้มีความร่วมสมัย ทำให้โปรดักส์ล่าสุดของร้านเป็นที่ชื่นชอบของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศที่แวะ ร้าน “ระหว่าง (  ) ทาง”

“เรามุ่งมั่นที่จะนำเสนอความรู้ ความสามารถของชาวอีสาน ผ่านการออกแบบกราฟฟิกดีไซน์ให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีความร่วมสมัย” เหล่านี้ คือ สิ่งที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้แวะชมแวะซื้อสินค้าของร้านระหว่างทางที่คงความเป็นเอกลักษณ์และมีความชัดเจนในเรื่องของศิลปวัฒนธรรมอีสาน หากลูกค้าต้องการอยากจะได้ของที่ระลึกที่บ่งบอกถึงการได้มาเยือนภูมิภาคที่เต็มไปด้วยวัฒนธรรมแห่งนี้ “ร้านระหว่าง (  ) ทาง” สามารถนำเสนอได้ครบถ้วนทุกด้านของศิลปวัฒนธรรมอีสาน และหลากสไตล์ไม่ซ้ำแบบกับร้านอื่นๆ แน่นอน

 

 

นอกจากนี้ร้าน“ระหว่าง ( ) ทาง” ไม่ได้มุ่งขายสินค้าที่ระลึกเพียงอย่างเดียว ทั้งการจัดร้านที่มีสไตล์ร่วมสมัย พนักงานขายในร้าน และบรรยากาศที่อบอุ่นเป็นกันเอง ทำให้ลูกค้าและนักท่องเที่ยวที่แวะเยี่ยมชมและเลือกซื้อสินค้าต่างได้รับกลิ่นไอของศิลปวัฒนธรรมอีสาน อีกทั้งยังมุ่งสร้างความเข้าใจให้กับผู้ที่ยังไม่เข้าใจในวัฒนธรรมอีสาน เช่น ภาษาอีสาน และวิถีชีวิตที่เรียบง่ายไม่ยุ่งยากของชาวอีสานอีกด้วย

 

คุณอุดมรัตน์ได้กล่าวอีกว่า ร้านระหว่างทางในอนาคตข้างหน้าจะพยายามนำนวัตกรรมใหม่ๆ มาใช้ผสมผสานระหว่างศิลปวัฒนธรรมอีสานและการออกแบบดีไซน์ที่ทันสมัยให้ได้ ผลิตภัณฑ์ที่ทรงคุณค่าและมีกลิ่นไอวัฒนธรรมของภาคอีสานได้อย่างครบถ้วนเลยทีเดียว

“เพราะสิ่งที่เราต้องการก็คือ เมื่อลูกค้าหรือนักท่องเที่ยวนึกถึง ‘ร้านระหว่าง ( ) ทาง’ แล้ว เขาจะต้องนึกถึงศิลปวัฒนธรรมที่ร่วมสมัยของภาคอีสาน เราจึงอยากจะเป็นระหว่างทางก่อนที่นักท่องเที่ยวจะเดินทางไปถึงจุดหมาย พวกเขาจะสามารถเก็บเกี่ยวความสุขในศิลปวัฒนธรรมอันร่วมสมัยได้ในระหว่างทางที่จะถึง และนี่คือแบรนด์ของเรา”

จากการได้พูดคุยสัมภาษณ์คุณอุดมรัตน์ หรือคุณคล่อง รู้สึกได้อย่างหนึ่งว่า คุณอุดมรัตน์เข้าใจและเข้าถึงศิลปะและวัฒนธรรมของชาวอีสานอย่างแท้จริง

 

 

แม้จะเป็นคนภาคอื่นของประเทศก็ตามแต่เขาก็ยังพยายามผลักดันวัฒนธรรมในทุกๆ ด้านของภาคอีสานให้เป็นที่รู้จักไปทั่วโลก และด้วยความเป็น Professional Design ตัวจริง อีกทั้งยังมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ที่แปลกใหม่ไม่ซ้ำแบบใคร ทำให้ “ร้านระหว่าง (  ) ทาง” กลายเป็นอีกหนึ่งความภาคภูมิใจของชาวอีสาน และเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญในการฟื้นฟูเศรษฐกิจระดับท้องถิ่นให้สามารถขับเคลื่อนได้อย่างไม่มีวันหยุดนิ่ง

 

 

หากคุณอยากสัมผัสกลิ่นไอศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัยของ “ร้านระหว่าง (  ) ทาง” ซึ่งตั้งอยู่ถนนเขื่อนธานี เยื้องกับพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติจังหวัดอุบลราชธานี เกือบถึงสี่แยกถนนราชบุตร อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี หรือสามารถติดต่อได้ที่ 08 1700 7013, 08 9183 6622, 08 9841 3885 แล้วคุณจะได้พบกับร้านระหว่างทางอันมีคอนเซปต์ที่ว่า

——————–

ที่มา: สัมภาษณ์คุณอุดมรัตน์ ดีเอง เจ้าของ “ร้านระหว่าง (  ) ทาง” จังหวัดอุบลราชธานี